Denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme gibi ceza infazındaki uygulamalar, haklarında hüküm verilmiş bireyler için işleyen hukuki sürecin devam eden sonraki basamağıdır. 2017 yılındaki çıkarılan KHK lar ile yapılan değişiklikler, ceza infazı açısından bireylere bazı haklar kazanmıştır. Haklarında hüküm verilen bireylere; suç isnatlarına, suç tarihine ve hükmün ağırlığına göre indirimler yapılmıştır. Bireyler haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararlarından dolayı cezaevine gitmeyi veya cezasının bitmesini beklerken çıkarılan yasadaki haklarını nasıl kullanabileceğini bilememektedir.

Bunu yanında KHK lar ile genişletilen ceza hukukundaki uzlaşma uygulaması kapsamına alınan kimi suçlarda önceden verilmiş mahkûmiyet kararları, gerekli hukuki süreçlerin işletilmesi ile sanıkları mahkûmiyetten kurtarabilmektedir.

KOŞULLU SALIVERME :

İyi halli hükümlülerin cezalarının bir bölümünü ceza infaz kurumları dışında belli şartlar altında çekmek koşulu ile özgürlüklerine daha erken kavuşmalarını sağlayan bir ceza infaz müessesidir. Eski adı meşruta tahliye veya şartlı salıverme olan bu uygulama ceza infaz kurumunda cezasının bir kısmını iyi halli çeken hükümlünün ıslahını ve topluma kazandırılmasını amaçlayan bir uygulama olmuştur. Hükümlü bu uygulama ile cezasının bir kısmını infaz kurumu haricinde çekmektedir.

Şartları :

1. Cezanın bir kısmının cezaevinde çekilmesi şartı
2. İnfaz süresinin iyi halle geçirilmesi şartı
3. Koşullu salıverilmeye karar verilmesi gerekmektedir.

Koşullu salıverilme esas olarak 5270 sayılı ceza infaz kanunun 107. Maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddede hangi şartlarda hangi sürelerin uygulanacağı belirtilmiştir. Adi suçlar olarak adlandırılan suçlarda türüne göre hapis cezaları veya birden fazla olan hapis cezaları karşılığında uygulanacak olan koşullu salıverilme süresi ile örgütlü suçlarda uygulanacak olan koşullu salıverilme süresi düzenlenmiştir.

Anayasal düzene karşı işlenen örgütlü suçlardan alınan ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis cezalarında koşullu salıverilme söz konusu değildir.

SÜRELERİN HESAPLANMASI

Suçun türüne göre farklılıklar gösteren süreler söz konusudur. Ayrıca bu süreler hesaplanır iken 12 ile 15 yaş arasında her 1 gün iki gün olarak hesaplanmaktadır. Ayrıca hükümlünün daha önce ceza infazı kapsamında değerlendirilen yaptırımlarda geçen süresi bu süreden” MAHSUP” edilir. Sürenin uygun olması üzerine hükümlünün durumu ile ilgili olarak bir rapor hazırlanır.

İYİ HAL RAPORU

Burada hükümlünün iyi hali ile ilgili olarak düzenlenen rapor ve ceza infaz kurumunda geçirdiği sürede iyi halli olup olmadığının tespitine ilişkin rapor ilk adımdır. Hazırlanan rapor hükmü veren mahkemeye eğer hükümlü başka yerde ise orada bulunan aynı derecedeki mahkemeye gönderilir.

Verilen mahkeme kararı ile hükümlü koşullu salıverilmeden yararlanabilmektedir.

671 sayılı Kanun hükmünde kararname kapsamında 1 Temmuz 2016 tarihinden önce işlenmiş (bazı istisnai suçlar dışındaki) suçlardan verilen cezaların infazı ile ilgili olarak değişiklik yapılmıştır. Bu kapsamda olmayan suçlar şunlardır:

“Kasten öldürme, üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenen kasten yaralama, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, cinsel saldırı, çocuğun cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki, cinsel taciz, haberleşmenin gizliliğini ihlal, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme ve yayma, verileri yok etmeme, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçları ile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, milli güvenliğe ve Devlet sırlarına karşı suçlar, “

671 sayılı KHK ile yapılan düzenleme koşullu salıverilme süreleri cezalarının 2/3 ü olan (anlaşılacağı üzere örgütlü suçlardan ceza almış olan hükümlüler bu kapsamda değildir) yukarıda saydığımız suçlar dışında alınan hükümlere yöneliktir. Bu kapsamdaki hükümlüler cezalarının ½ sini çektikten sonra koşullu salıverilmeden yararlanabilecektir.

Müddetnamenin düzenlenmesi, mükerrir hükümlerine tabi olunup olunmayacağının değerlendirilmesi, hangi kanun kapsamında ceza infazının yapılacağının belirlenmesi, yapılan hatalı kararlar kapsamında başvurulacak kanun yolları önemli ve ihtisas isteyen hukuki uyuşmazlıklardır. Koşullu salıverilmenin geri alınması gibi yaşanan olumsuzluklar ile ilgili olarak ne gibi kanuni haklara sahip olunduğunun irdelenmesi gerekmektedir.

Bu konu ile ilgili olarak hukuki danışma için ofisimiz ile irtibata geçebilirsiniz …